زمان تخمینی مطالعه:‌ 6 دقیقه

معرفی لینوکس


معرفی سیستم عامل های لینوکس (گنو/لینوکس)

در سال 1972 میلادی زبان برنامه سازی سی توسط دنیس ریچی و همکارانش توسعه داده شده بود

در دهه هفتاد میلادی و در سال 1973 سیستم عامل یونیکس توسط کنت تامسون، دنیس ریچی، برایان کرنیگان در آزمایشگاه های AT&T Bell Labs به وسیله زبان سی (C) نوشته و معرفی شد.

پروفسور تتنباوم برای آموزش و نوشتن کتاب خود درباره اصول طراحی سیستم عامل ها سیستم عامل آموزشی و کوچک خود را به نام مینیکس (Minix) را نوشت.

لینوکس یک هسته (یا به اشتباه یک سیستم عامل) است که توسط آقای لینوس توروالدز در سال 1991 از کد های مینیکس (Minix) ایجاد شد.

نکته : لینوکس به تنهایی یک سیستم عامل نیست بلکه نام یک هسته می باشد، یک غلط مصطلح این است که به جای گنو لینوکس (GNU / Linux) فقط از نام لینوکس استفاده کنیم. به دلیل رواج این اصطلاح ما هم در این آموزش از کلمه لینوکس به عنوان نام سیستم عامل آن استفاده می کنیم.

گنو/لینوکس به خانواده ای از سیستم عامل های شبه یونیکس گفته می شود که از هسته ی لینوکس استفاده می کنند و از معروف ترین نمونه های نرم افزارهای آزاد (open software) و متن باز (open source) می باشند.

نرم افزارهای آزاد (open software) و پروژه گنو (GNU):

به نرم افزارهایی گفته می شه که کاربر آزادانه می تواند در آن تغییرات داده و بدون کسب اجازه از سازنده نرم افزار تغییرات مورد نیاز خودش را اعمال کند.

در سال ۱۹۸۴ میلادی ‏ریچارد استالمن که رئیس بنیاد نرم‌افزارهای آزاد بود پروژه گنو (GNU) را آغاز کرد. در این پروژه که یک جنبش نرم ‌افزاری محسوب می‌شد برنامه‌نویسان با یکدیگر همکاری می‌کردند که این همکاری تا به حال نیز ادامه دارد.

متن باز (open source):

به نرم افزاری گفته می شه که منبع کدهای آن در رویت همگانه، ولی تغییر دادن اون کدها لزوماً آزاد نیست .

ویژگی های گنو لینوکس:

امنیت:

امنیت در لینوکس به وسیله دیواره ی آتش (Firewall) در هسته ی سیستم عامل و همچنین وجود لایه های امنیتی مختلف و متعددی برای تحقق امنیت هست.

گنو لینوکس پایداری بسیار بالایی دارد، به این صورت که به دلیل طراحی درست و اصولی هسته، خطا در یک نرم افزار باعث ناپایداری و خرابی در کل سیستم نمی شود.

به همین دلیل هم مسئولیت اکثر پردازش های بسیار مهم و حیاتی مثل انواع و اقسام سرورها بر عهده گنو لینوکس و خصوصا هسته لینوکس می باشد.

سرعت:

گنو لینوکس از سرعت بالایی هم برخوداره و دلیل این امر ، در دسترس بودن کد متن برنامه ، و در نتیجه امکان تغییر و بهینه سازی این سیستم عامل برای یک سخت افزار خاص برای همگان فراهم است.

آزاد و رایگان:

آزاد و رایگان بودن لینوکس ، یکی از بزرگترین ویژگی های آن به حساب می آید.

شاید بتوان مهمترین برتری گنو لینوکس، نسبت به سیستم عامل های دیگر را انحصاری نبودن و آزاد بودنش دانست .

چند وظیفه ای یا Multi Tasking :

لینوکس همچنین یک هسته ی کاملا چند وظیفه ای می باشد، و حتی از سال ها قبل از آنکه ویندوز به وجود آمده باشد و در زمانی که داس (Dos) یک سیستم عامل تک وظیفه ای بود؛ این سیستم توانایی اجرای چند وظیفه به صورت همزمان را داشت.

لینوکس سیستمی چند کاربری است، به این معنی که چند کاربر می توانند از یک سیستم به طور همزمان و بدون دخالت در وظایف یکدیگر استفاده کنند.

نسخه ی فعلی هسته ی لینوکس که نسخه ی ۴/۲ است، توانایی بهره وری از ۸ پردازنده را به صورت همزمان دارد، و این قابلیت در نسخه ی بعدی آن به ۱۶ پردازنده خواهد رسید.

نکته: بهترین راه برای مهاجرت از سیستم عامل های دیگر به لینوکس این است که، قبل از هر چیز لیستی از نرم افزارهایی رو که در سیستم عامل قبلی از آن استفاده می کنید تهیه کنید و به دنبال جایگزین اون نرم افزارها در توزیع گنو لینوکسی خودتان باشید.

توکس پنگوئن، نماد لینوکس

نماد لینوکس یک پنگوئن به نام توکس است، توکس نشانگر وضعیت بدون نگرانی حرکت لینوکس است.

تاریخچه:

لینوکس در ابتدا فاقد هر گونه نشانی بود، هنگامی که توروالدز برای تعطیلات به استرالیا رفته بود، در دیداری که از یک باغ وحش داشت، هنگامی که می خواست با یک پنگوئن بازی کند، پنگوئن دست وی را گاز گرفت و همین مساله باعث شد تا از پنگوئن به عنوان نشان لینوکس استفاده شود.

linux

توزیع لینوکس (Linux Distribution) چیست؟

هیچ شرکت و یا گروهی صاحب گنو لینوکس نیست. در این بین شرکت ها و گروه های بسیاری اقدام به تولید مجموعه نرم افزارهای خودشون که "توزیع" نام دارد می کنند.

توزیع یا distro در واقع به مجموعه ای از نرم افزارهای قرار داده شده روی هسته ی لینوکس گفته می شود که به طور معمول شامل ابزارهای گسترش نرم افزار ، پایگاه داده ، سرویس دهنده های وب مثل آپاچ و tomcat ، محیط های رومیزی مانند گِنوم (GNOME) و کِی دی ای (KDE) ، مجموعه های اداری مانند لیبرآفیس (نام قدیمی : اُپن آفیس) می شوند.

تعداد توزیع های گنو/لینوکس به اندازه ی کافی زیاد هست که جواب هر سلیقه ای رو بده . حتی هر شخصی ، با کمی دانش فنی و کمی وقت می تونه سیستم عامل گنو/لینوکس خودش رو درست کنه . با این وجود بیشتر افراد ترجیح می دن که از توزیع های از پیش ساخته شده استفاده کنن.

نخستین توزیع لینوکسی که از ترکیب هسته لینوکس و ابزارهای گنو (GNU) ایجاد شد و قابلیت نصب و استفاده را داشت، slackware بود که هنوز هم توسعه داده می شود.

سایت distrowatch به شما کمک زیادی می کند تا بتوانید توزیع مورد علاقه خود را پیدا کنید.

به طور کلی توزیع های لینوکسی را به دو دسته دبیان (Debian) و ردهت (Redhat)تقسیم می کنند.

در بخش های بعدی درباره توزیع های لینوکس به تفصیل صحبت خواهیم کرد.

Linux Distribution Timeline

لینوکس در کجاها استفاده می شود؟

به غیر از کامپیوتر های شخصی و سرور ها، یکی دیگر از محل هایی که لینوکس بسیار به چشم می آید در Device ها یا تجهیزات شبکه است. برای مثال در Router ها، Switch ها، سیستم های تلفن، گوشی های هوشمند، سیستم های GPS و به عنوان هسته اصلی بسیاری از فایروال های پیشرفته، این لینوکس است که هسته اصلی تمامی آنها را ایجاد کرده است.

یک نمونه از سیستم عامل لینوکس گرافیکی قدیمی

linux old version

یک نمونه از سیستم عامل لینوکس گرافیکی جدید

linux new version

لطفا در راستای هرچه بهتر شدن کیفیت مطالب نظر خود را در رابطه با این سرفصل برای ما ارسال نمایید.